De kernwaarden van het CDA: even simpel gezegd
Het CDA bouwt z’n hele politiek op vier vaste waarden. Je kunt het zien als een kompas. Het zijn geen stoffige theorieën; het is de basis voor hoe ze denken dat we als Nederlanders met elkaar moeten omgaan. Het is allemaal nogal Rijnlands – weet je wel, polderen, zorgen dat iedereen aan boord blijft, die sfeer.
De vier pijlers
De club rust op vier punten die behoorlijk in elkaar grijpen.
1. Publieke gerechtigheid
Kortgezegd: doe het goede. De overheid is er om de rechtsstaat overeind te houden. Niet om de baas te spelen, maar om te zorgen dat we niet in een soort wildwest belanden. Menselijke waardigheid is hier de grote baas.
2. Gespreide verantwoordelijkheid
Hier wordt het interessant. Het CDA gelooft niet dat Den Haag alles moet oplossen. Integendeel, laat die buurt, die familie, die sportclub het zelf doen. Ze noemen dat subsidiariteit – een mondvol, ik weet het. In deze tijd van schermen en individualisme is dat trouwens knap lastig te organiseren.
3. Solidariteit
Kijk naar elkaar om. Heel simpel. Omdat we allemaal aan elkaar vastzitten, moeten we de zwakkeren niet laten vallen. Dat betekent dus een stevige verzorgingsstaat waar onderwijs en zorg gewoon bereikbaar zijn. Geen gedoe.
4. Rentmeesterschap
We hebben deze wereld in bruikleen, niet in eigendom. We moeten zorgen dat de volgende generatie niet met de gebakken peren zit. Dat gaat over het klimaat, ja, maar ook over niet als een malloot met geld strooien.
Hoe verhoudt zich dat tot de rest?
Om het CDA te begrijpen, moet je ze even naast de rest leggen. Hier zie je hoe ze verschillen van andere clubs:
| Waarde | CDA | VVD | GL/PvdA |
|---|---|---|---|
| Focus | Samenleving | Jijzelf/Markt | Gelijkheid |
| Overheid | Faciliteert | Afwachtend | Sturend |
| Concept | Rentmeesterschap | Vrijheid | Solidariteit |
In de praktijk
Beleid maken is vaak pielen. Als je wilt weten of iets wel écht CDA-achtig is, moet je jezelf deze vragen stellen:
- Rechtvaardigheid: Helpt dit de mensen die het hardst nodig hebben?
- Zelfredzaamheid: Kunnen we dit overlaten aan de mensen zelf in de wijk?
- Solidariteit: Is dit eerlijk voor iedereen?
- De toekomst: Hebben onze kleinkinderen hier over 50 jaar ook nog wat aan?
Pas op voor de valkuilen
Er gaat weleens wat mis. Soms klinken ze te religieus – wat mensen die er niks mee hebben afschrikt. Of ze blijven hangen in het verleden (dat is die 'nostalgie-val'). En soms gebruiken ze die vier waarden alleen maar als mooie praatjes zonder dat er echt iets verandert. Dat werkt natuurlijk niet.
Veelgestelde vragen
Wat bedoelen ze nou met rentmeesterschap?
Niet de boel opmaken, maar doorgeven aan je kinderen.
Hoe zie je die solidariteit in beleid?
Via een sociaal vangnet. Als je pech hebt, moet de samenleving je opvangen.
Is het een kerkpartij?
Nee joh. De wortels zitten daar wel, maar tegenwoordig is het gewoon een volkspartij voor iedereen die in die waarden gelooft.
Conclusie
Het CDA zit in een lastige hoek. Ze krimpen en moeten vernieuwen. De vraag is of ze die oude waarden kunnen vertalen naar de keiharde economische realiteit van nu. Het kan nog steeds, maar ze moeten wel uit die ivoren toren komen en de handen uit de mouwen steken.
Wil je meer weten? Kijk dan even op de site van het CDA zelf.
