Standpunten

Wat huiselijk geweld doet met gezinnen

Huiselijk geweld is echt een rotprobleem. Het sloopt niet alleen de boel in huis, het vreet ook nog eens aan alles wat een gezin veilig zou moeten maken. En dan heb ik het niet alleen over klappen; het is ook dat constante psychische gepest, die nare verwaarlozing of dat gedoe waar je liever niet aan denkt. Het is een diepe wond die maar niet lijkt te helen. Sommige therapeuten zeggen weleens: "Huiselijk geweld is geen privézaak, het is een systeem dat faliekant faalt." En ik denk dat ze gelijk hebben. Het is zo makkelijk om te wijzen naar één persoon, maar eigenlijk moet je naar het hele plaatje kijken.

Wanneer de sfeer thuis verzuurt

Als er thuis gevochten wordt, verandert je veilige haven in een soort mijnenveld. Je loopt altijd op eieren. Een psycholoog vertelde me laatst iets wat me echt raakte: "Als je als kind naast het geweld staat, is dat net zo erg als er middenin zitten. Je brein schakelt dan permanent over op overleven. Dat vergeet je nooit meer, zelfs niet als je volwassen bent."

De cijfers liegen er ook niet om. 1 op de 20 Nederlanders krijgt er vroeg of laat mee te maken. En die 110.000 kinderen die elk jaar getuige zijn? Dat is een bizar hoog aantal... echt bizar. Als je dit niet doorbreekt, gaat het vaak van generatie op generatie door. Het is een cirkel waar je haast niet uitkomt.

Wat je moet weten over huiselijk geweld

Hoe zie je of het mis is?
Soms zie je fysieke plekken, maar vaker is het subtieler. Mensen trekken zich terug, ze zijn constant alert of ze lijken er met hun hoofd niet bij te zijn. Bij kinderen merk je vaak dat ze achterblijven op school, of juist dat ze ineens heel agressief of juist doodstil worden.

Wat doet dat geweld met die kids?
Het is voor hen enorm verwarrend. De mensen die hen moeten beschermen, zijn degene waar ze doodsbang voor zijn. Dat maakt liefde en vertrouwen voor later super ingewikkeld. Ze leren eigenlijk nooit hoe ze hun eigen gevoelens gezond kunnen managen.

Waar kun je terecht?
Je hoeft dit niet alleen te doen. In Nederland bel je Veilig Thuis, in België is er 1712. En als de vlam echt in de pan slaat, bel je gewoon direct 112. Twijfel niet.

Stappenplan: Wat moet je doen als je het niet vertrouwt?

Dit is geen makkelijk traject, maar je moet ergens beginnen:

• Kijk en luister: Probeer feiten te zien, niet je eigen oordeel.
• Maak contact: Kies een rustig moment. Vraag gewoon: "Hé, ik merk dat het anders is tussen ons, gaat het wel?"
• Wees een luisterend oor: Oordeel niet. Laat ze praten. Dwing ze nergens toe.
• Wijs de weg: Geef nummers door van Veilig Thuis of 1712.
• Blijf niet aanmodderen: Vermoed je kindermishandeling? Bel meteen hulp. Wacht niet tot het 'misschien' beter wordt.

De aanpak: wat werkt wel en niet?

Valkuilen waar je in trapt

Probeer niet de held uit te hangen—de reddersrol werkt bijna nooit. Je hebt daar expertise voor nodig. En hou alsjeblieft op met 'neutraal' willen zijn. Als er geweld is, is neutraliteit eigenlijk gewoon de kant van de dader kiezen. Oh, en praat niet achter iemands rug om tegen de halve buurt; dat maakt alles alleen maar onveiliger voor het slachtoffer.

Wat brengt de toekomst?

De hulpverlening is in beweging. We zien steeds meer ellende online, via cyberstalking en dat soort ongein. Daar moeten ze nu protocollen voor maken. Gelukkig kijken ze nu ook meer naar het hele gezin in plaats van alleen naar het individu. Dat helpt wel. Het wordt ook minder een taboe, wat hopelijk betekent dat mensen sneller aan de bel trekken.

Kernpunten

• Het is een systeemfout, geen individueel falen.
• Kinderen die toekijken, lijden net zo hard als de rest.
• Bel hulp voor advies, je hoeft nog niet meteen een officieel dossier te openen.
• Jouw veiligheid gaat voor alles, ook voor wat de dader denkt.

Maak je je zorgen? Bel Veilig Thuis op 0800-2000 of neem contact op met 1712. Doe het gewoon.