Standpunten

Waarom minder verspilling echt wat uitmaakt

Het klinkt misschien als een open deur, maar minder verspillen—of het nu gaat om die halve krop sla of enorme voorraden grondstoffen—is echt de snelste weg naar een betere toekomst. Als we zomaar alles in de kliko kieperen, gaat er niet alleen een product verloren. We gooien in feite ook alle energie, de uren van mensen en de transportkosten weg. Marieke van der Werf, die echt alles weet van die circulaire economie, zegt altijd: "Verspilling is eigenlijk een ontwerpfout." En gelijk heeft ze, denk ik. We staren ons blind op de kassabon en vergeten de echte prijs van wat we weggooien.

Wat het doet met onze wereld

Iedere keer dat we iets verkwisten, voelt de aarde dat. Voedselverspilling is misschien wel het ergste voorbeeld; al dat water, al die CO2 voor transport... en uiteindelijk belandt het in de prullenbak. Wist je dat als 'voedselverspilling' een land was, het qua uitstoot bijna op nummer één stond? Vlak achter China en Amerika. Ongeveer 30% van wat we met z'n allen produceren, halen we niet eens op. Dat is echt bizar veel geld en moeite die simpelweg in rook opgaan. Minder verspillen is dus niet alleen voor de bühne, het is bittere noodzaak.

Geld en slimme keuzes

Natuurlijk helpt het je portemonnee ook. Als je thuis of op kantoor eens echt kijkt naar wat er weg gaat, kun je behoorlijk wat besparen. Bedrijven die verspilling zien als een fout in de bedrijfsvoering, winnen het vaak van de rest. Het is simpelweg slimmer om je grondstoffen te hergebruiken. Dan ben je ook niet meer zo afhankelijk van die rare, schommelende wereldmarkt. Het maakt je systeem gewoon een stuk robuuster.

Afvalstrategieën: een snelle blik

Hoe pak je dat aan? De 'Reduce-First' methode

Wil je echt wat veranderen? Dan moet je het niet zomaar op gevoel doen. Een beetje structuur helpt enorm:

• Kijken: Hou eens twee weken bij wat er nu echt in de bak belandt. Schrikken? Vast wel.
• Schrappen: Heb je dit echt nodig? Moet het in zo’n onhandige verpakking? Gewoon weglaten.
• Lean werken: Koop alleen wat je nu nodig hebt. 'Just-in-time', noemen ze dat. Geen voorraden die staan te verstoffen.
• Nieuw leven: Wat voor jou afval is, is voor een ander misschien wel grondstof. Denk eens na.
• Bijsturen: Evalueer het elke maand. Gaat het de goede kant op? Zo niet, dan verander je de koers.

Pas op voor deze valkuilen

Veel mensen stinken in de 'recycling-val'. Ze denken: "Ik recycle alles, dus ik ben goed bezig." Maar recyclen kost zelf ook weer bakken met energie. Het is beter om het afval niet eens te laten ontstaan. En pas op voor silo-denken; afval is niet alleen het probleem van de milieugoeroe op kantoor, maar van iedereen. Oh, en werk niet op onderbuikgevoel. Zonder data weet je eigenlijk niks.

Wat de toekomst brengt

Technologie gaat ons helpen. Denk aan 'Product-as-a-Service', waarbij de maker eigenaar blijft van de boel. Dan hebben zij ook belang bij een product dat niet zomaar stukgaat. AI zal ons straks vertellen precies wat we nodig hebben, waardoor we minder overhouden. En de EU? Die dwingt bedrijven nu al om hun 'waste' eerlijk op tafel te leggen.

Veelgestelde vragen

Waarom is voedselverspilling zo'n ding?

Omdat het ethisch gewoon niet klopt, vind ik. Mensen hebben honger en wij gooien bakken vol eetbaar eten weg. Plus, al die grondstoffen die erin zitten... zonde.

Wat hebben bedrijven eraan?

Minder afval is minder kosten. Punt. Bovendien willen klanten tegenwoordig graag dat je je verantwoordelijkheid neemt. Het is goed voor je imago en je mensen werken liever voor een club die niet loopt te knoeien.

En die circulaire economie?

Het draait om de cirkel rondmaken. Niet alles na één keer de vuilnisbak in, maar nadenken over wat er daarna komt. Repareren, hergebruiken... het is een kwestie van slim omgaan met wat we hebben.

Checklist voor vandaag

• Stop met bulkinkoop als het toch maar bederft.
• Kijk eens om je heen: kan jouw afval iemand anders helpen?
• Maak van 'nul-afval' een echt doel.
• Koop alleen dingen die je ook zelf kunt repareren.

En dan nog even dit

Minder verspillen is geen straf, het is gewoon slimmer werken. Of je nou thuis de boel op orde brengt of in je bedrijf, begin klein. Met slechts 7,2% circulariteit wereldwijd is er nogal wat winst te behalen. Waarom zouden wij daar niet mee beginnen?

Begin vandaag: kies één ding, één proces, en pak het aan. Gewoon doen.